STANDARDY OCHRONY MAŁOLETNICH

Fundacja Dobre Relacje przez Edukację

Wersja 1.0  |  Bydgoszcz  |  lipiec 2026

Dokument wchodzi w życie z dniem przyjęcia go uchwałą Zarządu Fundacji. Stosuje się go we wszystkich działaniach Fundacji, w lokalu, szkołach, podczas wydarzeń, wyjść oraz kontaktu online.

1. Cel, zakres i podstawowe pojęcia

Celem Standardów jest zapobieganie krzywdzeniu osób małoletnich, szybkie reagowanie na niepokojące sytuacje oraz zapewnienie dziecku pomocy.

• Małoletni lub dziecko – każda osoba, która nie ukończyła 18 lat.
• Personel – pracownicy, trenerzy, edukatorzy, członkowie władz, współpracownicy, eksperci, stażyści i wolontariusze, niezależnie od rodzaju umowy i wynagrodzenia.
• Krzywdzenie – przemoc fizyczna, psychiczna, seksualna, zaniedbanie, nękanie, dyskryminacja, wykorzystanie, cyberprzemoc lub inne działanie zagrażające dobru dziecka.
• Standardy obowiązują także podczas zajęć indywidualnych i pracy zdalnej. Zasady szacunku i bezpieczeństwa stosuje się również wobec pełnoletnich uczestników działań Fundacji.

2. Odpowiedzialność i sposób zgłaszania

Za wdrożenie Standardów, przygotowanie personelu, przyjmowanie zgłoszeń, prowadzenie dokumentacji i organizowanie wsparcia odpowiada Prezes Zarządu Fundacji albo osoba pisemnie wyznaczona przez Zarząd.

Jeżeli zgłoszenie dotyczy Prezesa Zarządu, przyjmuje je drugi członek Zarządu lub przewodniczący Rady Fundacji. Osoba, której dotyczy zgłoszenie, nie prowadzi interwencji ani nie ma dostępu do jej dokumentacji poza zakresem wymaganym prawem.

Zgłoszenie może być anonimowe. Brak danych zgłaszającego nie wstrzymuje działań możliwych do podjęcia na podstawie posiadanych informacji.

3. Bezpieczny dobór i przygotowanie personelu

Przed zatrudnieniem lub dopuszczeniem osoby do zadań związanych z edukacją, opieką lub kontaktem z małoletnimi Fundacja wykonuje obowiązki wynikające z art. 21 ustawy:

• sprawdza osobę w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym z dostępem ograniczonym oraz w rejestrze osób objętych decyzją Państwowej Komisji;
• uzyskuje od tej osoby wymaganą informację z Krajowego Rejestru Karnego oraz – gdy dotyczy – dokumenty lub oświadczenia odnoszące się do innych państw;
• dołącza wydruki, informacje i oświadczenia do akt osobowych albo dokumentacji osoby dopuszczonej do działalności;
• stosuje te zasady również wobec ekspertów i wolontariuszy, jeżeli ich rzeczywiste zadania obejmują kontakt, edukację lub opiekę nad dziećmi.

Przed rozpoczęciem pracy każda osoba zapoznaje się z pełną i skróconą wersją Standardów, otrzymuje wyjaśnienie procedury zgłaszania oraz podpisuje oświadczenie. Przy każdej istotnej zmianie Standardów personel jest informowany ponownie.

4. Bezpieczne relacje personelu z dziećmi

4.1. Zachowania wymagane

• Traktujemy dziecko z szacunkiem, cierpliwie słuchamy i używamy języka dostosowanego do jego wieku oraz potrzeb.
• Wyjaśniamy cel ćwiczenia, zasady zajęć i powody podejmowanych decyzji. Dziecko może zadawać pytania, odmówić udziału w zdjęciu i zgłosić dyskomfort.
• Stosujemy jednakowe zasady wobec wszystkich, bez dyskryminacji ze względu na płeć, pochodzenie, język, zdrowie, niepełnosprawność, wygląd, sytuację rodzinną, światopogląd lub inne cechy.
• Kontakt fizyczny może nastąpić tylko wtedy, gdy jest potrzebny, bezpieczny, adekwatny do sytuacji i akceptowany przez dziecko; wyjątkiem jest ratowanie zdrowia lub życia.
• Kontakt telefoniczny i internetowy dotyczący zajęć odbywa się przez uzgodnione kanały służbowe, w rozsądnych godzinach i bez ukrywania go przed rodzicem lub Fundacją.

4.2. Zajęcia indywidualne

• Termin i miejsce zajęć są wcześniej uzgodnione, a rodzic lub opiekun wie, gdzie i kiedy dziecko przebywa.
• Drzwi pomieszczenia nie są zamykane na klucz. W miarę możliwości w lokalu przebywa także inna osoba dorosła, a organizacja przestrzeni umożliwia dyskretną kontrolę bezpieczeństwa.
• Osoba prowadząca nie zabiera dziecka do prywatnego mieszkania, samochodu ani innego nieuzgodnionego miejsca. Transport dziecka wymaga uprzedniej zgody opiekuna i ustalenia zasad.

4.3. Zachowania niedozwolone

• przemoc, groźby, krzyk służący zastraszeniu, wyśmiewanie, poniżanie, obrażanie, zawstydzanie i karanie ciszą;
• komentarze seksualne, żarty o ciele, relacje romantyczne lub seksualne, dotykanie intymnych części ciała i proszenie dziecka o zachowanie relacji w tajemnicy;
• pokazywanie treści pornograficznych, brutalnych lub innych nieodpowiednich materiałów;
• kontakt przez prywatne profile, znikające wiadomości lub rozmowy ukrywane przed Fundacją i opiekunem;
• robienie albo rozpowszechnianie zdjęć, nagrań i danych dziecka bez odpowiedniej podstawy i zgody;
• podawanie alkoholu, nikotyny, środków odurzających lub leków niezwiązanych z udzieleniem pierwszej pomocy;
• faworyzowanie dziecka, przyjmowanie od niego kosztownych prezentów, pożyczanie pieniędzy lub tworzenie zależności emocjonalnej albo finansowej.

5. Bezpieczne relacje między dziećmi

Uczestnicy mają prawo do własnego zdania i granic, ale nie mogą naruszać bezpieczeństwa innych. Personel reaguje na konflikt wcześnie i nie pozostawia osoby pokrzywdzonej samej.

• Zakazane są bicie, popychanie, groźby, wymuszanie, wyśmiewanie, poniżanie, wykluczanie, nękanie i zachowania seksualne bez zgody.
• Zakazane są hejt, podszywanie się, rozpowszechnianie plotek, danych, zdjęć, nagrań, przeróbek i materiałów typu deepfake bez zgody osoby przedstawionej.
• Nie wolno nagrywać ani publikować wizerunku innej osoby w celu ośmieszenia, odwetu lub nacisku.
• Konflikty rozwiązuje się przez rozmowę i wsparcie osoby dorosłej. Nie organizuje się publicznego „sądu” nad uczestnikiem ani przymusowego pojednania.

6. Internet, urządzenia i narzędzia AI

• Urządzenia z dostępem do internetu są używane podczas zajęć zgodnie z instrukcją osoby prowadzącej i w sposób umożliwiający nadzór.
• Uczestnicy nie udostępniają haseł, adresów, numerów telefonu, dokumentów ani innych danych pozwalających zidentyfikować dziecko.
• Do ogólnodostępnych narzędzi AI nie wprowadza się nazwisk, adresów, dokumentów, zdjęć, głosu ani innych danych dziecka, chyba że Fundacja wcześniej oceni zgodność takiego działania z prawem i uzyska wymagane zgody.
• Nie tworzy się za pomocą AI obraźliwych, seksualnych, przemocowych ani fałszywych materiałów przedstawiających prawdziwe osoby.
• Treści szkodliwe, próby kontaktu ze strony obcych dorosłych, groźby, szantaż, hejt lub deepfake należy natychmiast pokazać osobie prowadzącej. W miarę możliwości zabezpiecza się dowody bez dalszego rozpowszechniania materiału.

7. Wizerunek, prywatność i dane osobowe

• Fundacja zbiera tylko dane potrzebne do organizacji zajęć, bezpieczeństwa i realizacji obowiązków prawnych.
• Zgoda na udział w zajęciach nie oznacza zgody na wykorzystanie wizerunku. Zgoda na zdjęcia lub nagrania jest odrębna i może zostać wycofana w zakresie dopuszczonym prawem.
• Nawet gdy opiekun wyraził zgodę, sprzeciw dziecka wobec zdjęcia jest respektowany.
• Nie publikuje się materiałów ośmieszających, intymnych ani ujawniających szczegółowe dane o zdrowiu, sytuacji rodzinnej lub miejscu pobytu dziecka.
• Papierową dokumentację przechowuje się w zamykanych pomieszczeniach, a dostęp mają wyłącznie osoby upoważnione. Dokumenty elektroniczne zabezpiecza się hasłem i ograniczeniem uprawnień.

8. Jak przyjąć zgłoszenie od dziecka

1. Zapewnij spokój. Przejdź z dzieckiem do bezpiecznego miejsca, ale nie izoluj go w sposób, który zwiększa lęk.

2. Słuchaj. Nie przerywaj, nie oceniaj i nie zadawaj pytań sugerujących odpowiedź. Nie prowadź własnego śledztwa.

3. Uwierz i podziękuj. Powiedz, że dziecko dobrze zrobiło, mówiąc o sytuacji, oraz że nie ponosi winy za krzywdzenie.

4. Nie obiecuj pełnej tajemnicy. Wyjaśnij, że informacje przekażesz tylko osobom potrzebnym do zapewnienia bezpieczeństwa.

5. Zapisz fakty. Niezwłocznie sporządź kartę interwencji, oddając wypowiedzi dziecka możliwie dokładnie.

6. Zgłoś. Przekaż informację osobie odpowiedzialnej. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia dzwoń pod 112 – zgłoszenie wewnętrzne nie może opóźniać pomocy.

9. Procedura interwencji

9.1. Bezpośrednie zagrożenie zdrowia lub życia

Każda osoba zapewnia dziecku bezpieczeństwo, wzywa pomoc pod numerem 112 i – o ile nie zwiększa to zagrożenia – informuje opiekuna. Następnie zawiadamia osobę odpowiedzialną i sporządza kartę interwencji.

9.2. Podejrzenie krzywdzenia przez członka personelu

• Osoba odpowiedzialna niezwłocznie ocenia ryzyko i może odsunąć wskazaną osobę od kontaktu z dziećmi do czasu wyjaśnienia sprawy. Nie przesądza to o winie.
• Dziecko otrzymuje wsparcie, a opiekun jest informowany, chyba że zachodzi obawa, że takie powiadomienie zwiększy zagrożenie.
• Jeżeli istnieje podejrzenie przestępstwa, Fundacja zawiadamia Policję lub prokuraturę. W sprawach dotyczących dobra dziecka może zawiadomić sąd opiekuńczy lub właściwe służby.
• Jeżeli zgłoszenie dotyczy Prezesa, decyzje podejmuje drugi członek Zarządu lub Rada Fundacji.

9.3. Podejrzenie krzywdzenia przez opiekuna lub inną osobę dorosłą

Fundacja nie konfrontuje dziecka ze wskazaną osobą. Osoba odpowiedzialna ocenia bezpieczeństwo powrotu dziecka pod opiekę, konsultuje działania z odpowiednimi służbami i – zależnie od sytuacji – zawiadamia Policję, prokuraturę, sąd opiekuńczy, szkołę lub pomoc społeczną. Jeżeli potrzebna jest procedura „Niebieskie Karty”, Fundacja przekazuje informację podmiotowi uprawnionemu do jej wszczęcia.

9.4. Przemoc rówieśnicza i cyberprzemoc

Personel rozdziela strony, zabezpiecza osobę pokrzywdzoną i dowody cyfrowe, rozmawia osobno z uczestnikami oraz informuje ich opiekunów. Przy poważnym zagrożeniu lub podejrzeniu przestępstwa zawiadamia właściwe służby. W przypadku działań szkolnych współpracuje z osobą wyznaczoną przez szkołę.

9.5. Działania w szkole lub instytucji partnerskiej

Podczas zajęć w szkole stosuje się Standardy Fundacji i procedury placówki. Zgłoszenie przekazuje się także wyznaczonemu pracownikowi szkoły, o ile nie zwiększa to zagrożenia i nie prowadzi do ujawnienia danych osobom nieuprawnionym. Przed rozpoczęciem zajęć Fundacja i placówka ustalają osoby kontaktowe.

10. Plan wsparcia dziecka

Po ujawnieniu krzywdzenia osoba odpowiedzialna ustala prosty plan wsparcia odpowiedni do potrzeb dziecka. Plan może obejmować:

• wskazanie bezpiecznej osoby dorosłej i sposobu kontaktu;
• zmianę grupy, miejsca lub osoby prowadzącej;
• ograniczenie kontaktu z osobą stwarzającą zagrożenie;
• kontakt ze szkołą, opiekunem lub specjalistą, jeżeli jest to bezpieczne;
• przekazanie informacji o bezpłatnej pomocy psychologicznej i telefonach zaufania;
• ustalenie terminu ponownego sprawdzenia, czy dziecko czuje się bezpiecznie.

Plan uwzględnia zdanie dziecka, jego wiek, stan zdrowia, niepełnosprawność i specjalne potrzeby edukacyjne. Fundacja nie prowadzi terapii, jeżeli nie ma do tego kompetencji, lecz pomaga uzyskać odpowiednie wsparcie.

11. Dokumentowanie i poufność

• Każde zgłoszenie i działanie dokumentuje się na karcie interwencji. Prowadzi się chroniony rejestr incydentów.
• Dokumentacja zawiera tylko informacje potrzebne do ochrony dziecka, wykonania obowiązków prawnych i oceny podjętych działań.
• Dostęp mają Prezes lub osoba wyznaczona oraz inne osoby wyłącznie w zakresie niezbędnym do wykonania obowiązków.
• Informacje przechowuje się przez okres wymagany prawem lub niezbędny do ochrony praw dziecka i Fundacji, a następnie bezpiecznie usuwa.
• Zgłaszający i dziecko są chronieni przed odwetem, ośmieszaniem i nieuzasadnionym ujawnieniem informacji.

12. Dzieci z niepełnosprawnościami i szczególnymi potrzebami

Standardy stosuje się z uwzględnieniem sposobu komunikacji, samodzielności, stanu zdrowia i potrzeb dziecka. Na życzenie informacje przekazuje się prostszym językiem, ustnie, większym drukiem lub z udziałem bezpiecznej osoby wspierającej. Trudność w komunikowaniu się nie może prowadzić do zignorowania zgłoszenia.

13. Udostępnianie, przegląd i aktualizacja

• Pełna i skrócona wersja Standardów są dostępne na stronie dobrerelacje.edu.pl oraz w widocznym miejscu w lokalu Fundacji.
• Przy zapisie rodzic i dziecko otrzymują informację, gdzie znaleźć Standardy. Na prośbę personel wyjaśnia ich treść.
• Co najmniej raz na dwa lata Zarząd przeprowadza ocenę Standardów i pisemnie dokumentuje wnioski. Aktualizacja następuje wcześniej po zmianie prawa, poważnym zdarzeniu lub stwierdzeniu nieskuteczności procedury.
• Personel, dzieci i rodzice mogą zgłaszać propozycje zmian. Dane osobowe i szczegóły incydentów nie są publikowane w wynikach przeglądu.

14. Ważne kontakty

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich, w szczególności art. 21 oraz art. 22b–22c – tekst jednolity w ISAP

Wyjaśnienia Ministerstwa Sprawiedliwości dotyczące obowiązków organizatorów i weryfikacji personelu – gov.pl